در حال بارگذاری…
ابزار مهندسی بسته‌بندی
حجم روی ظرف نوشته می‌شود و مقدار خالص روی برچسب محصول — و این دو با هم برابر نیستند. مایعات رقیق مثل آب، دوغ، آبمیوه و روغن مایع با لیتر فروخته می‌شوند، پس فقط هدفضا از حجم ظرف کم می‌شود: یک بطری ۵۰۰ سی‌سی حدود ۴۶۵ میلی‌لیتر روغن می‌گیرد. محصولات غلیظ و جامد مثل عسل، رب و مربا با گرم فروخته می‌شوند و چگالی حجم را به وزن وصل می‌کند: همان ظرف حدود ۶۶۷ گرم عسل می‌گیرد. این ابزار هر دو حالت را با چگالی واقعی هر محصول و هدفضای لازم برای آب‌بندی و حمل حساب می‌کند.
عدد دلخواه را بنویسید یا با نوار زیر تنظیم کنید.
در ظرف ۵۰۰ سی‌سی این مقدار عسل جا می‌شود:
۶۶۷ گرم
بازهٔ واقع‌بینانه: ۶۴۹ تا ۶۸۲ گرم
نکتهٔ فنی دربارهٔ عسل
چگالی عسل تقریباً فقط به رطوبت آن بستگی دارد: با رطوبت ۱۶٪ حدود ۱٫۴۵ و با رطوبت ۲۰٪ حدود ۱٫۳۹. استاندارد ایران رطوبت را تا ۲۰٪ مجاز می‌داند، پس ۱٫۴۲ عدد مطمئنی برای برنامه‌ریزی است. عسل شکرک‌زده هوا به دام می‌اندازد و در جار سبک‌تر به نظر می‌رسد، هرچند وزن واقعی تغییر نکرده است.
همهٔ اعداد در ۲۰ درجهٔ سلسیوس و بر مبنای حجم اسمی ظرف.
حجم اسمی
عددی که ظرف با آن فروخته می‌شود («جار ۵۰۰ سی‌سی»). یک برچسب تجاری است، نه یک اندازه‌گیری.
ظرفیت لب‌پر
حجم تا لبهٔ دهانه؛ برای پت معمولاً ۳ تا ۸٪ بیشتر از اسمی و بین قالب‌ها ۲ تا ۳٪ متغیر. فقط با آب و ترازو معلوم می‌شود.
حجم پر شدن
آنچه واقعاً داخل می‌رود: ظرفیت منهای هدفضا. برای مایعاتی که با لیتر فروخته می‌شوند همین عدد حجم خالص روی برچسب است؛ برای بقیه با چگالی به وزن خالص تبدیل می‌شود.
دما. همهٔ اعداد این صفحه برای ۲۰ درجهٔ سلسیوس است. مایعات به‌ازای هر درجه حدود ۰٫۰۵ تا ۰٫۰۸ درصد حجم تغییر می‌دهند و روغن در سقف این بازه است. محصولی که داغ در ۸۵ درجه پر شود و سرد وزن‌کشی شود، ۳ تا ۶ درصد اختلاف حجم دارد — به همین دلیل مربا و رب را باید بر مبنای حجم داغ اندازه گرفت و وزن سرد را اعلام کرد.
هوای به‌دام‌افتاده. مایونز، شامپو، مایع ظرفشویی، ماست همزده و دوغ مستقیم پس از پرکن ۱ تا ۵ درصد سبک وزن می‌شوند تا هواگیری کنند. وزن‌کشی در لحظهٔ نامناسب، هشدار کم‌پُری کاذب می‌دهد و اپراتور را وادار به اصلاح اشتباه تنظیم دستگاه می‌کند.
حفرهٔ ناشی از غلظت. رب، ارده، عسل و شیره هنگام پر شدن حفرهٔ هوا نگه می‌دارند، پس وزن واقعی می‌تواند ۲ تا ۵ درصد کمتر از حاصل‌ضرب چگالی در حجم باشد. پرکن پیستونی یا گرم کردن محصول تا ۳۵ تا ۴۵ درجه بیشتر این فاصله را می‌بندد. عدد این ابزار یک کران بالا است، نه تضمین.
بستهٔ چندفازی. خیارشور، زیتون و مربای تکه‌ای یک چگالی واحد ندارند. بخش جامد اغلب سبک‌تر از آب‌نمک خودش است، پس تکه‌ها شنا می‌کنند و به درب فشار می‌آورند. این محصولات به دو اعلام نیاز دارند: وزن خالص و وزن آبکشی‌شده (معمولاً ۵۵ تا ۶۵ درصد وزن خالص).
همین روش گرانی‌سنجی است که خود ما برای کنترل قالب استفاده می‌کنیم. اگر ظرفیت اندازه‌گیری‌شدهٔ یک محصول ما را می‌خواهید، با ما تماس بگیرید و برای همان کد محصول اعلام می‌کنیم.
| نوع محصول | هدفضای پیشنهادی | دلیل |
|---|---|---|
| مایع ساکن در دمای محیط (آب، سرکه، شامپو) | ۵ تا ۷٪ | آب‌بندی رزوه و ضربه‌گیری در حمل |
| هات‌فیل (مربا، رب، شیره، روغن حیوانی) | ۶ تا ۱۰٪ | محصول در دمای پر کردن منبسط است و هنگام سرد شدن خلأ می‌کشد |
| گازدار یا در حال تخمیر (نوشابه، دوغ، ترشی) | ۸ تا ۱۲٪ | فشار تعادلی CO₂ با دما به‌شدت بالا می‌رود (۳ تا ۶ بار در آزمون ۳۸ درجه) و بطری فشارتحمل لازم است |
| محصول قابل انجماد | حداقل ۱۰٪ | آب هنگام یخ زدن حدود ۹٪ منبسط می‌شود |
| جامدات ریخته (برنج، حبوبات، آرد) | ۷ تا ۸٪ + نشست حمل | ریخته در برابر کوبیده ۸ تا ۱۵٪ (و آرد تا ۴۰٪) تفاوت دارد؛ وزن خالص را اعلام کنید نه حجم |
با چگالی ۱٫۴۲ کیلوگرم بر لیتر و ۶ درصد هدفضا، یک جار ۵۰۰ سی‌سی حدود ۶۶۷ گرم عسل می‌گیرد. به همین دلیل است که جار ۵۰۰ سی‌سی در بازار با نام «جار ۶۵۰ گرمی» یا «۷۰۰ گرمی» عسل فروخته می‌شود: عدد روی ظرف حجم است و عدد روی برچسب وزن، و این دو با چگالی به هم مربوط می‌شوند نه با هم برابرند.
چون روغن سبک‌تر از آب است. چگالی روغن مایع خوراکی حدود ۰٫۹۲ کیلوگرم بر لیتر است، پس یک لیتر روغن حدود ۹۲۰ گرم وزن دارد. روغن مایع معمولاً بر حسب لیتر فروخته می‌شود: برای بطری «یک لیتری» با ۷ درصد هدفضا به ظرفی حدود ۱۰۸۰ سی‌سی نیاز دارید. اگر برند شما وزن اعلام می‌کند، بستهٔ یک کیلوگرمی روغن حدود ۱۰۹۰ میلی‌لیتر محصول است.
هدفضا فضای خالی بالای محصول است. سه دلیل مکانیکی دارد: آب‌بندی (اگر محصول به رزوه و لایهٔ درب برسد نشتی و کپک و شکست گشتاور درب رخ می‌دهد)، حمل (ظرف لب‌پر تراکم‌ناپذیر است و ضربهٔ سقوط را مستقیم به کف و درب منتقل می‌کند، در حالی که فضای گاز نقش ضربه‌گیر دارد) و مصرف (محصولاتی مثل دوغ و سس برای هم زدن به فضای گاز نیاز دارند). به‌علاوه محصول هات‌فیل هنگام سرد شدن جمع می‌شود و محصول گازدار یا در حال تخمیر فشار می‌سازد.
چون برای جامدات ریخته باید چگالی توده‌ای را به کار برد، نه چگالی واقعی مادّه. چگالی کریستال نمک ۲٫۱۶ است اما نمک ریخته در جار حدود ۱٫۲ رفتار می‌کند، چون بین دانه‌ها فضای خالی هست. اگر با چگالی واقعی حساب کنید ظرفیت جار را تا ۸۰ درصد بیش‌برآورد می‌کنید.
نه. حجم اسمی یک برچسب تجاری است. ظرفیت لب‌پر بطری و جار پت معمولاً ۳ تا ۸ درصد بیشتر از حجم اسمی است و بین قالب‌ها و بچ‌های پریفرم ۲ تا ۳ درصد نوسان دارد. این محاسبه‌گر محافظه‌کارانه حجم اسمی را مبنا می‌گیرد؛ برای دقت تولیدی، ظرفیت لب‌پر همان ظرف را با آب و ترازو و سه بار تکرار اندازه بگیرید.
این ابزار برای انتخاب ظرف و قیمت‌دهی ساخته شده و یک برآورد مهندسی است، نه بیانیهٔ انطباق قانونی یا اندازه‌شناسی. مواردی که یک مهندس بسته‌بندی حتماً روی آن‌ها تأکید می‌کند:
ظرف مناسب محصولتان را پیدا کردید؟
استارپت تولیدکنندهٔ مستقیم بطری، جار و درب است. اگر حجم موردنیازتان را حساب کرده‌اید، سایز نزدیک را در جار پلاستیکی و بطری پلاستیکی ببینید، یا برای مشاورهٔ فنی و قیمت عمده تماس بگیرید.